Bill Wilson BBC Ekonomi Muhabiri 8 Eylül 2014 Uluslararası bir yardım kuruluşu FIFA ve Uluslarası Olimpiyat Komitesine uluslararası büyük turnuvaların düzenlenme biçimini değiştirme çağrısı yaptı. Kalkınmakta olan ülkelerde çocukların sömürülmesine..
Uluslararası bir yardım kuruluşu FIFA ve Uluslarası Olimpiyat Komitesine uluslararası büyük turnuvaların düzenlenme biçimini değiştirme çağrısı yaptı.
Kalkınmakta olan ülkelerde çocukların sömürülmesine karşı mücadele eden İsviçre merkezli Terre des Hommes adlı yardım kuruluÅŸu, Dünya Kupaları ve Olimpiyat Oyunları’nın örgütlenmesinde bazı mali ve sosyal deÄŸiÅŸiklikler yapılmasını istedi.
KuruluÅŸ milyarlarca dolar deÄŸerindeki Dünya Kupası “ürününe” sahip olan FIFA’nın uluslararası ÅŸirketlerden beklenen sıkı sorumluluk kurallarını uygulamasını talep ediyor.
Tere des Hommes’un Genel Direktörü Danuta Sacher, “Tekstil perakendicilerinin, tedarikçilerinin üretim koÅŸullarından sorumlu tutulması gibi bu kural FIFA ve ticari ürünü, yani Dünya Kupası için de geçerli olmalı. Dünya Kupası’nın çocuklar ve aileleri için temiz ve güvenli koÅŸullarda yapıldığından emin olmalılar” diye konuÅŸtu.
Ancak Terre des Hommes’a göre Brezilya’daki Dünya Kupası’na hazırlık sırasında 170 bin kiÅŸi stadyum, yol, havaalanı ve diÄŸer altyapı projelerinin inÅŸası gibi nedenlerle evlerinden oldu.
Kuruluşa göre ayrıca binlerce aile zorla elektrik ve suyu olmayan kulübelere yerleştirildi.
Terre des Hommes’a göre köklerinden koparılmış olmak ailelerin yoksulluÄŸun pençesine düşme riskini büyük oranda arttırıyor.
Sacher, “Bu büyük spor turnuvalarının etkilerine bakarsanız, en çok yoksulları vurduÄŸunu görürsünüz. Ev sahibi ülkeler büyük bir sosyal ve ayrıca mali bedel ödüyor. Daha sonra bunun olumsuz etkisi söz konusu ülkelerin sosyal harcamalarında görülüyor” diyor.
Sacher son Dünya Kupası’nın Brezilya’nın kamu bütçesine maliyetinin 6,5 ila 9,8 milyar euro arasında olduÄŸunu tahmin ediyor.
Sacher bu miktarın Brezilya’da 50 milyon kiÅŸinin faydalandığı Bolsa Familia adlı sosyal refah programına geçen yıl harcananla kabaca aynı olduÄŸuna dikkat çekiyor.
Danuta Sacher ev sahibi ülkeler tüm altyapı ihtiyacının faturasını öderken, turnuvaya ev sahipliÄŸi yapan ülkelerde vergi indirimleri ve çeÅŸitli muafiyetler alan FIFA’nın milyarlarca dolar kâr yapmasının adil olmadığını vurguluyor.
Terre des Homme’un bir kaygısı da turnuvalar sırasında yerel halka sokaklarda yiyecek, içecek ve hediyelik eÅŸya satışının yasaklanması.
FIFA ev sahibi ülkelerdeki stadyumların dışında sadece sponsorlarının lisanslı ürünlerinin satılmasına izin veriyor.
Sacher’e göre bu durum az ama çok ihtiyaç duyulan gelirden oldukları için on binlerce ailenin zorluklar yaÅŸamasına ve daha da yoksullaÅŸmasına yol açıyor.
Sacher, “Turnuvaları düzenleyen küresel kuruluÅŸlardan büyük spor müsabakalarını planlarken dışlanmışları ve yoksulları da hesaba katmalarını, turnuvaların herkesin yararına yapıldığından emin olmalarını istiyoruz” diye de ekliyor.
FIFA Burundi’nin Bujumbra bölgesinde sokak çocuklarına destek olan Umut için Futbol merkezinin kuruluÅŸ ve iÅŸletilmesinde geçen yıldan bu yana Terre des Hommes ile birlikte çalıştıklarını söylüyor.
FIFA ayrıca “futbolun ötesine geçip, sürdürülebilirlik ve sosyal sorumluluk alanlarında uluslararası kuruluÅŸlara örnek teÅŸkil etme” görevi olduÄŸunu da kabul ediyor.
FIFA, BM ve UNICEF ile yakın bir çalışma içinde olduklarını, dünya çapındaki çocukların eğitimi ve insan haklarının önemine dikkat çekilmesi için tam destek verdiğini vurguluyor.
FIFA tahliyeler konusunda ise “Stadyum yenilenmesi ve inÅŸaatlar sırasında bazı insanların evlerinden tahliye edildiÄŸini duyduk ve konuyu Brezilyalı yetkililere taşıdık. Brezilya Spor Bakanlığı ve ev sahibi kentlerin verdiÄŸi bilgiye göre stadyum yenilemeleri ve inÅŸaatlar herhangi bir zorla tahliyeye yol açmadı” diyor.
FIFA Brezilyalı yetkililerin kendilerine 12 ev sahibi ÅŸehirde 4 binden az ailenin “genel altyapı iyileÅŸtirme çalışmaları” nedeniyle baÅŸka yerlere yerleÅŸtirildiÄŸini söylediÄŸini aktarıyor.
Brezilya hükümetinin tanıdığı vergi kolaylıklarının da, gönüllülerin üniformaları, otomobil ve otobüs filoları gibi sonradan ülkede kalan mal ve hizmetlerin ithalinde kullanıldığını söylüyorlar.
FIFA Biletleme, Yerel Organizasyon Komitesi gibi yan kuruluÅŸların da Brezilya yasalarına göre vergilendirildiÄŸini belirten FIFA’nın açıklamasında “Satılan her bilette FIFA vergi ödedi. Organizasyon için yapılan yatırımların sonucu olarak ortaya çıkan ek vergi geliri, kamu bütçesinde yapılan harcamaları geçip, 7 milyar doları aÅŸtı” denildi.
Kuruluş sokak satıcılarına yasak konusunda da bu önlemin büyük ölçüde güvenlik ve sağlık nedeniyle alındığını belirtti. Ayrıca ev sahibi kentlerde maç günlerindeki gayrı resmi ticaret için alanlar ayrıldığını kaydetti.
Terre des Hommes dezavantajlı gençler ve ailelerinin çektikleri bu zorluklara dikkat çekmek için “Çocuklar kazansın” adlı yeni bir kampanya baÅŸlattı.
KuruluÅŸun yetkilileri Manchester’daki bir etkinlikte FIFA temsilcileriyle buluÅŸacak.
Terre des Homes büyük spor turnuvalarından sağlık, şiddetin önlenmesi ve sivil toplumun güçlendirilmesi gibi olumlu sonuçlar alınabileceğine inanıyor.
Ama bunun gerçekten işe yarayabilmesi için turnuvaların ardından da sürdürülebilir olması gerektiğini vurguluyorlar.
FIFA BaÅŸkanı Sepp Blatter gelecekteki Dünya Kupası’na ev sahipliÄŸi yapacak ülkeler belirlenirken, insan hakları sicillerine daha yakından bakılacağını söyledi.
Terre de Hommes Rusya’da yapılacak 2018 Dünya Kupası için çalışmalara baÅŸladı. Ayrıca Katar 2022 için yapılan inÅŸaatlarda işçi ölümlerinin önlenmesi için daha çok ÅŸey yapılması gerektiÄŸini söylüyorlar.
Sacher “Sponsorlarının çıkarları için ev sahibi ülkelerin yasalarını deÄŸiÅŸtirebilen FIFA’ya ‘neden’ diye soruyoruz. Stadyum inÅŸaatlarında insanların ölmemesi için Katar’daki yasaları neden deÄŸiÅŸtirtemiyorsunuz” diyor.
Bir FIFA Sözcüsü ülkedeki göçmen işçilerin kabul edilemez koşullarını düzeltilmesi için defalarca Katar makamlarına çağrıda bulunduklarını söylüyor.
Ülkeler büyük spor turnuvalarını kendi vatandaşlarına pazarlamaya çalışırken, istihdam yaratılması, altyapı inşaatları, turizmdeki artış ve ulusal markanın ülke dışına satışı gibi noktalar dikkat çeker.
Sacher büyük turnuvaların kısa vadede faydası olabileceÄŸini söylüyor ancak “uzun vadede daha büyük bir mali ve sosyal bedel ödeniyor” diye de ekliyor.
Bu bedele daha sonra azma tam anlamıyla kullanılamayan büyük, masraflı stadyumlar da dâhil.
Sacher, “Ayrıca en büyük iÅŸ anlaÅŸmaları ev sahibi ülkenin yararına yapılmıyor. Büyük sponsorluk, reklam, televizyon ve lisans anlaÅŸmaları ev sahibi ülkelerin dışında yapılıyor” diyor.
Sacher’ın görmek istediÄŸi bir diÄŸer ÅŸey de FIFA ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin (IOC) bağımsız denetimi kabul etmeleri.
Sacher “FIFA ve IOC’nin bağımsız bir denetleme sistemine baÄŸlı olması gerektiÄŸine inanıyoruz. Bu sistemin de BirleÅŸmiÅŸ Milletler olması gerektiÄŸini düşünüyoruz. FIFA ve IOC kamu hizmetine ve deÄŸerlere baÄŸlı olduÄŸunu söylüyor. Ama bizim gördüğümüz bu deÄŸil. BM’en akla yakın tercih olduÄŸuna inanıyoruz.” diyor.
Kaynak : BBC Türkce